xsmn t4

Giá heo hơi hôm nay 29.3.2024: Bắt đầu hạ nhiệt

Hãng AFP ngày 5.3 đưa tin thủ đô New Delhi của Ấn Độ vừa cam kết sẽ dọn sạch một trong những bãi rác lớn nhất thành phố vào năm tới, trong kế hoạch xóa bỏ các bãi rác xấu xí rải rác trên đường chân trời của thành phố này.Khoảng 32 triệu người sống ở khu vực Delhi, nơi có nhiều bãi rác cao tới 60 m và có thể nhìn thấy từ xa.Các vụ cháy bãi rác thường xuyên xảy ra trong mùa hè dài và khắc nghiệt của thủ đô khiến các đống rác thải khí độc vào các khu dân cư gần đó.Phát biểu với báo giới hôm 4.3, quan chức lãnh đạo môi trường New Delhi Manjinder Singh Sirsa cho hay lực lượng chức năng đang tiến hành xử lý và tiêu hủy rác thải tại một trong những bãi rác lớn nhất thành phố. Chưa rõ biện pháp cụ thể do ông đề cập.Ông cho biết rác thải tại bãi rác Bhalswa ở ngoại ô phía bắc thành phố "sẽ giảm xuống đến mức không còn nhìn thấy được từ xa" vào cuối năm nay. "Mục tiêu sau cùng của chúng tôi là đảm bảo không có núi rác mới nào được hình thành", ông nói thêm.Các khu dân cư địa phương xung quanh bãi rác Bhalswa là nơi sinh sống của hàng ngàn cư dân nghèo nhất ở New Delhi, chủ yếu là những người di cư từ vùng nông thôn đến để tìm kiếm việc làm.Ông Sirsa cho biết bãi rác Bhalswa sẽ được dọn sạch vào tháng 3 năm sau, sau đó sẽ tiến hành công tác khắc phục tương tự tại 2 bãi rác chính khác của New Delhi.Theo ước tính gần nhất được đưa ra vào năm 2023, New Delhi phải giải quyết hơn 11.000 tấn chất thải rắn hằng ngày. Các quan chức ước tính bãi rác Bhalswa chứa hơn 4 triệu tấn rác. Rác thải sinh hoạt chưa qua xử lý được đốt ở các bãi chôn lấp trong những tháng mùa hè nóng nực và việc thải ra lượng khí mê tan làm gia tăng ô nhiễm tại các trung tâm đô thị vốn đã ngập trong khói bụi của Ấn Độ.

Samsung ra mắt Galaxy M15 5G pin khủng 6.000 mAh

Về quyết định chia tay, Yên Đan bày tỏ: “Cuộc sống luôn có những ngã ba đường, và đây là ngã ba đường mà Yên Đan và Nhật Hoàng quyết định sẽ tự đi bằng chính đôi chân của mình, không còn sự đồng hành của đối phương. Mình và Nhật Hoàng đã cùng nhau ngồi xuống, trao đổi và thảo luận kỹ lưỡng để đi đến quyết định sau cùng. Chúng mình không còn là người yêu của nhau nữa”.Yên Đan tâm sự việc chia tay là quyết định khó khăn đối với cả hai. Nữ diễn viên Đi giữa trời rực rỡ tâm sự: “Hai năm qua, chúng mình đã có với nhau thật nhiều kỷ niệm đẹp. Mình và Nhật Hoàng đã cùng nhau trưởng thành, có những khoảnh khắc khó quên và được sống trong sự yêu thương của quý khán giả. Đó là những điều mà chúng mình luôn khắc ghi, trân trọng và luôn tự nỗ lực rèn luyện phát triển bản thân để xứng đáng với tình yêu đó”.Diễn viên 9X áy náy khi chia sẻ chuyện chia tay vào thời điểm này. Song Yên Đan nói lý do cô quyết định công khai thông tin “đường ai nấy đi” vì thấy mình cần rõ ràng, thể hiện sự tôn trọng với những người yêu thương mình.Người đẹp nói sau chia tay, cô và Nhật Hoàng vẫn là bạn tốt, sẵn sàng hỗ trợ nhau trong công việc và chia sẻ những buồn vui trong cuộc sống. “Cả hai đều mong điều tốt nhất sẽ đến với đối phương và luôn giữ những hình ảnh, kỷ niệm đẹp về nhau dẫu không còn đồng hành bên nhau nữa”, cô cho hay.Trao đổi với chúng tôi, Yên Đan nói bài viết trên trang cá nhân là quan điểm của cô về chuyện tình cảm.Yên Đan sinh năm 1997, là nhà sáng tạo nội dung trên TikTok. Cô gây chú ý khi tham gia Ngôi sao chốt đơn và giành danh hiệu quán quân. Thời gian qua, Yên Đan thử sức ở vai trò diễn viên, tham gia phim Đi giữa trời rực rỡ, Đi về miền có nắng…Yên Đan hẹn hò với diễn viên Đỗ Nhật Hoàng - nam diễn viên Ngày xưa có một chuyện tình được 2 năm. Người đẹp sinh năm 1997 chia sẻ mối quan hệ giữa gia đình cô và bạn trai vẫn suôn sẻ. “Ba mẹ tôi lúc biết Hoàng thì chỉ quan tâm tới việc Hoàng đối xử với con gái mình ra sao, hỗ trợ, nhiệt tình với ba mẹ ra sao. Khi đọc được bài báo, thông tin về giới tính của Hoàng trên mạng, mẹ cũng hỏi Hoàng để xác nhận, nhưng mọi chuyện cũng nhẹ nhàng”, Yên Đan nói trong cuộc trò chuyện trước Tết Nguyên đán.

'Khách ruột' tăng tốc tới VN

Sáng 7.3, Đồn biên phòng Lý Sơn (Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh Quảng Ngãi) cho biết, 2 tàu cá của ngư dân Hà Tĩnh mắc cạn ở vùng biển Lý Sơn (Quảng Ngãi), một thuyền trưởng mất tích.Đơn vị đã gửi thông báo đến các đồn biên phòng trên địa bàn tỉnh và các trạm kiểm soát biên phòng để thông tin cho các chủ tàu, thuyền trưởng khi khai thác hải sản trên biển, nếu phát hiện nạn nhân mất tích thì kịp thời thông báo.Theo đó, khoảng 2 giờ 30 ngày 7.3, ông Mai Xuân Quỳnh (45 tuổi, ở TX.Kỳ Anh, Hà Tĩnh) chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu cá HT 90409 TS đến Trạm kiểm soát biên phòng An Vĩnh, thuộc Đồn biên phòng Lý Sơn, trình báo tàu cá của mình bị mắc cạn, có ngư dân mất tích.Tàu cá HT 90409 TS công suất 495 CV, dài hơn 15 m, xuất bến lúc 13 giờ ngày 6.3 tại Trạm kiểm soát biên phòng Tịnh Kỳ, thuộc Đồn biên phòng Sa Kỳ (Quảng Ngãi) đi hành nghề câu, trên tàu có 4 lao động.Trong quá trình di chuyển tránh trú gió, đến khoảng 17 giờ 30 ngày 6.3, tàu bị mắc cạn, cách bờ đảo Lý Sơn khoảng 200 m.Ngay sau đó, thuyền trưởng liên hệ với tàu cá HT 90019 TS do ông Mai Xuân Miền (48 tuổi, ở TX.Kỳ Anh, Hà Tĩnh) làm chủ tàu kiêm thuyền trưởng, đến lai dắt cứu hộ.Tàu cá HT 90019 TS xuất bến lúc 9 giờ ngày 22.2 tại Trạm kiểm soát biên phòng An Hải, Đồn biên phòng Lý Sơn, đi hành nghề lồng bẫy, trên tàu có 4 lao động.Đến 20 giờ 30 cùng ngày, do sóng lớn nên cả 2 tàu cá bị mắc cạn tại khu vực trên. Sau đó tất cả ngư dân trên 2 tàu (gồm 8 người) rời khỏi tàu, bơi vào bờ.Đến khoảng 2 giờ ngày 7.3, 7 ngư dân bơi được vào bờ an toàn, riêng ông Mai Xuân Miền mất tích.Ngay khi nhận thông tin và tiếp nhận ngư dân, Đồn biên phòng Lý Sơn thăm khám sức khỏe, cử lực lượng phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tìm kiếm ngư dân mất tích. Do ảnh hưởng thời tiết xấu nên vùng biển Lý Sơn sóng khá lớn, việc tìm kiếm nạn nhân mất tích gặp nhiều khó khăn.

Cùng bạn chụp ảnh metro, Phạm Trang, sinh viên Học viện Bưu chính viễn thông TP.HCM, phải rất vất vả mới tìm được góc trống để tạo dáng. "Mình thấy có nhiều bạn dựng chân máy giữa lối đi, thậm chí đứng chắn ở cửa tàu để chụp ảnh khiến người khác không thể lên xuống dễ dàng. Dù cảnh rất đẹp, nhưng không khí lúc đó lại khá khó chịu", Trang chia sẻ.Nguyễn Hữu Khoa (28 tuổi), làm việc tại 115 Hai Bà Trưng, Q.3 (TP.HCM), cho biết: "Mình từng chứng kiến một bạn trẻ mải chụp ảnh, vượt vạch cấm. May mắn là nhân viên nhà ga kịp chạy ra nhắc nhở kịp thời. Mình thấy metro có rất nhiều góc 'sống ảo'. Tại sao bạn ấy lại phải chọn góc hiểm hóc đến thế?".Trong khi đó, chị Nguyễn Thanh Trúc (34 tuổi), ngụ tại hẻm 30 Lâm Văn Bền, Q.7 (TP.HCM), chia sẻ cảm giác khá bất tiện khi một số bạn trẻ chụp ảnh và quay video tại metro. "Thấy các bạn dựng chân máy, mình và bạn bè dừng lại để họ chụp hình. Nhưng mãi không thấy xong, lúc đó mình mới nhận ra họ đang quay clip", chị Trúc nói.Chị Trúc cũng thấy cảnh một số người khác dựng chân máy giữa lối đi, bật flash liên tục để chụp ảnh. Họ còn cười đùa, nói chuyện rất lớn, làm ảnh hưởng đến không khí của nhà ga. "Metro là không gian công cộng, ai cũng muốn có trải nghiệm thoải mái, nhưng những hành động như vậy làm nhiều người cảm thấy không vui", chị Trúc bày tỏ.Ngô Thúy Nga (29 tuổi), cựu sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, cho rằng có được bức ảnh "triệu like", một số bạn trẻ đã bất chấp nguy hiểm vượt qua vạch cấm. Đây là hành động tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn, đặc biệt khi tàu di chuyển hoặc hành khách khác vô tình va chạm.Ngoài ra, Nga cho biết việc dựng chân máy giữa lối đi hoặc bật đèn flash khi chụp ảnh không chỉ gây cản trở lối di chuyển mà còn làm phiền những hành khách xung quanh. Một số người thậm chí đứng tạo dáng ở vị trí cửa tàu, khiến việc lên xuống của hành khách gặp khó khăn, ảnh hưởng đến hoạt động chung của nhà ga. "Mặc dù nhân viên nhà ga đã nhắc nhở nhưng một lát sau lại đâu ra đó", Nga nói.Khi đến nhà ga Thảo Điền, người viết chứng kiến cảnh nhân viên nhà ga phải liên tục "tuýt còi", nhắc nhở để đảm bảo an toàn cũng như giữ gìn trật tự. "Chúng tôi khuyến khích mọi người chụp ảnh, nhưng rất mong mọi người tuân thủ các quy định để vừa có ảnh đẹp, vừa đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác", một nhân viên nhà ga Thảo Điền chia sẻ.Theo Thúy Nga, chụp ảnh tại metro không chỉ là cách để lưu giữ những khoảnh khắc đẹp mà còn là cơ hội để mỗi người lan tỏa hình ảnh văn minh, hiện đại của thành phố. "Hãy thể hiện mình là một người trẻ có ý thức, biết cân nhắc giữa cái đẹp và sự an toàn, để metro trở thành một không gian trải nghiệm đáng tự hào cho tất cả mọi người", Nga nói.Trong quy định cấm khi đi metro ghi rõ: Không nói chuyện lớn tiếng hoặc sử dụng các thiết bị di động với âm lượng lớn gây khó chịu, làm phiền hành khách xung quanh. Không được vượt qua vạch màu vàng an toàn được kẻ tại khu vực cửa chắn ke ga. Không chụp ảnh với đèn flash hoặc sử dụng thiết bị chiếu sáng có khả năng gây nguy hiểm cho lái tàu...Công ty TNHH MTV Đường sắt Đô thị số 1 (HURC 1) khuyến cáo hành khách đi metro cần tuân thủ các quy định, xây dựng và giữ gìn văn hóa metro vì một môi trường giao thông văn minh, hiện đại và an toàn hơn...

Kết thúc thành công giải tennis doanh nhân trẻ toàn quốc - Vũng Tàu 2023

Trong khoảng thời gian đó, những trẻ khác ùa chạy đi trốn, nấp đâu đó càng kín càng tốt. Khi đọc đến con số 100 thì trẻ mở mắt ra và bắt đầu đi tìm bạn, ai bị phát hiện đầu tiên là bị thua. Đếm đủ con số như thế, lâu lắm, có trẻ láu cá đọc tắt cho nhanh để khi mình mở mắt ra thì các bạn vẫn chưa kịp trốn. Câu đó như sau: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Thời nhỏ, tôi đã chơi trốn - tìm và nay con tôi cùng trẻ con hàng xóm cũng thế. Năm tháng đi qua, mãi hơn 60 năm sau, nhờ đọc Phan Khôi di cảo - bản thảo chưa đầy đủ (NXB Trí Thức - 2021) do các con của cha đẻ Tình già biên soạn, tôi mới biết chi tiết này: "Trẻ con ta có trò chơi đánh chắt. Dùng những que tre mà đánh, là đánh chắt que; dùng những hòn sỏi mà đánh, là đánh chắt chuyền. Đây không nói cách đánh như thế nào, chỉ nói khi đánh xong một bàn, đếm những que tre hay hòn sỏi đã chiếm được để định ăn thua, thì trẻ con ở Trung và ở Bắc đếm có khác nhau nhưng lại giống nhau ở một chỗ rất lạ. Trẻ con ở miền Trung đếm: "Một đôi, hai đắn, ba thìn, chín chăn, chẵn chục". Trẻ con ở miền Bắc đếm: "Một chắt, hai choi, ba chòi, chín chủ, chẵn chục" (tr.216-217).Trò chơi này, sở dĩ gọi chắt/đánh chắt bởi bản thân chắt/hòn chắt có nghĩa là "hòn nhỏ nhỏ như viên đạn" (Đại Nam quấc âm tự vị, 1895), "Một trò chơi của trẻ con, một tay vừa nhặt vừa tung vừa hứng" (Việt Nam tự điển, 1931); hiện nay tên gọi phổ biến là "chuyền thẻ", có nơi còn gọi "đánh nẻ".Rõ ràng, cách đọc tắt trong trò chơi trốn - tìm đã có từ xưa lắm, ít ra đã có trước năm 1958 là năm ông Phan Khôi viết bài này. Ở đây, khi xét về chữ nghĩa ta thấy gì? Muốn thấy gì, trước hết cần phải tìm hiểu nghĩa của các từ đó."Một đôi" thì dễ hiểu rồi, không cần dài dòng gì thêm. "Hai đắn" thì "đắn" là gì? Tự bản thân từ này không có nghĩa, phải đi chung với từ khác, chẳng hạn Truyện Kiều có câu: "Đắn đo cân sắc cân tài/Ép cung cầm nguyệt, thử bài quạt thơ". Kể ra cái lối "mua người" ngày xưa cũng lạ, chẳng những cô ấy có nhan sắc mà còn phải biết "cầm kỳ thi họa đủ mùi ca ngâm" thì càng cao giá.Còn "ba thìn" thì sao? "Thìn" là từ Việt cổ có nghĩa là "sửa sang, răn, giữ", theo Đại Nam quấc âm tự vị (1895), chẳng hạn Thiên Nam ngữ lục có câu: "Thìn lòng tích đức tu nhân/Bụt trời đã biết, quỷ thần đã hay". Về tâm lý con người, không phải bây giờ mà hàng trăm năm trước, cụ Nguyễn Trãi đã nhìn ra:Dắng dỏi bên tai tiếng quản huyền,Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn.Xuân xanh chưa dễ hai phen lại,Thấy cảnh càng thêm tiếc thiếu niên."Nhẫn" nghĩa là đến, cho đến. Chí lý thật, có lúc nghe tiếng sáo, tiếng đàn (quản huyền) trong không gian, cảnh vật mà mình yêu thích ắt khó giữ lòng mà xao động, xao xuyến, rồi cảm thấy tiếc xuân xanh đã qua. Đã qua thời tuổi trẻ. Chỉ còn là cảm xúc bùi ngùi. Sực nghĩ, "Tiếng đưa hiu hắt bên lòng/Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn" của Thế Lữ cũng là lúc nghe Tiếng sáo Thiên Thai nên khiến "Lòng xuân nhẫn động ắt khôn thìn" là vậy.Rồi, "chín chăn" nghĩa là gì?Ta thử đặt giả thuyết từ "một đôi" là 2, "hai đắn" là 4, ắt "ba thìn" là 6, vậy "chín chăn" cũng nằm trong cách tính này? Không, "chín chăn" trong ngữ cảnh này chính là chẵn/chín chẵn, do cách phát âm nhanh nên đã lướt bỏ dấu ngã trở thành "chăn". Chẵn là trọn, đủ, không lẻ, không thừa, không thiếu, đủ cặp, không so le, còn có cách nói chẵn chòi, chẵn bon. "Chín chăn" xác định, quả quyết chính xác là 9. Suy luận này hợp lý bởi kết thúc câu này là "chẵn chục" tức là 10. Theo nhà ngôn ngữ học Lê Ngọc Trụ, "chục" là tiếng Việt chuyển gốc Hán-Việt: "Chục: số vật mười món, hoặc có hơn (tùy vùng) < thốc (sum họp, một bụi - giọng Quảng Đông: chục)". Ca dao có câu: Bảy với ba, anh kêu rằng một chụcTam tứ lục, anh tính cửu chươngBảy cộng ba đúng là 10, là chục. Cách gọi "chẵn chục" đến nay vẫn còn phổ biến, còn gọi chục trơn, chục chẵn. Dù biết chắc là vậy nhưng chắc gì chục là 10?Ta có thể kiểm chứng trong đời thường lẫn tác phẩm văn học, chẳng hạn, khi viết Bảy ngày trong Đồng Tháp Mười, nhà văn Nguyễn Hiến Lê có kể khi đến "Tân An, một châu thành nằm ở ven Đồng Tháp", lúc đi chỗ ăn sáng: "Anh Bình nhất định lựa tiệm ở gần chợ vì anh vốn ưa cảnh náo nhiệt, thích nhìn người ta đi lại, mua bán. Anh mua một trái dưa hấu và một chục quít, ngạc nhiên lắm khi thấy cô hàng đếm cho anh mười hai trái. Anh cầm hai trái trả lại: "- Cô đưa thừa cho tôi. Tôi mua có một chục thôi mà". Cô hàng nghe giọng là lạ của anh, mỉm cười, đẩy hai trái quít về phía anh: "- Thầy mua một chục thì tôi đếm một chục đó". Anh Bình chẳng hiểu gì cả, tôi phải giảng: "- Ở miền này trái cây như quít, mận thì một chục là mười hai trái. Có tỉnh một chục mười bốn hay mười sáu kia". "- Lạ nhỉ! Một chục mười sáu trái. Thế thì có ông thánh hiểu".Chi tiết này đã phản ánh tính cách rộng rãi, hào phóng của người miền Nam. Anh Bình ngạc nhiên là phải bởi anh từ ngoài Bắc vào, không sinh sống nơi này.Với các phân tích, dẫn chứng vừa nêu, tóm lại, ta vẫn không hiểu rõ nghĩa các từ liên quan đến số đếm trong trò chơi của con trẻ ngày xưa. Không những thế, ta còn còn ngắc ngứ với bài đồng dao này: "Mồng một lưỡi trai/Mồng hai lá lúa/Mồng ba câu liêm/Mồng bốn lưỡi liềm/Mồng năm liềm giật/Mồng sáu thật trăng/Mười rằm trăng náu/Mười sáu trăng treo/Mười bảy sảy giường chiếu/Mười tám rám trấu/Mười chín đụn dịn/Hăm mươi giấc tốt/Hăm mốt nửa đêm…". Với câu "Mười chín đụn địn", có bản ghi "đụn dịn". Bài đồng dao này mô tả hình thù mặt trăng qua các ngày, đại khái, đêm 17 trăng lên vào lúc người ta "sảy giường chiếu" là chuẩn bị ngủ, đêm 18 trăng mọc là lúc lửa ủ trong bếp đã "rám trấu"... Thế, đêm 19 "đụn địn/đụn dịn" thì hiểu thế nào đây?Chịu. Từ "chịu" này, ta lặp lại một lần nữa khi nghe đến từ "đí địn". Trong tập sách Người Việt nói tiếng Việt (NXB TH TP.HCM - 2023), nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Thọ cho biết văn cảnh xuất hiện của từ này: "Chuyện rằng có một chị vợ cực đoảng. Một hôm anh chồng bắt được một con ba ba, giao cho vợ làm bếp rồi đi làm đồng, bụng chắc mẩm chiều về có mồi ngon sẽ rủ bạn lai rai vài xị đế. Chị vợ thả con ba ba vào nồi, bỏ thêm vào đó vài ngọn rau mùng tơi rồi bắc lên nấu trên bếp củi. Trong khi chị lúi húi vo gạo thì con ba ba thấy nước nóng lên, nó bèn bò ra khỏi nồi rồi đi mất. Chị vợ đoảng vo gạo xong, mở vung nồi canh xem thử. Chị ta lấy đũa khoắng, nhận ra rau mùng tơi vẫn chưa kịp chín, nhưng ba ba đâu thì chẳng thấy. Chị ta cứ bần thần ngẫm nghĩ hồi lâu, rồi đi đến kết luận: "Mùng tơi chưa chín, đí địn đã tan".Dám nói rằng, những từ vừa nêu ra chẳng ai có thể giải thích nổi nghĩa của nó. Riêng cách nói về số đếm trong trò chơi đánh chắt, ta còn thắc mắc vì sao ở miền Trung, từ "3/ba thìn" lại nhảy qua "9/chín chăn", cũng như ở miền Bắc từ "3/ba chòi" lại vọt đến "9/chín chủ"? Cách nói này hoàn toàn không ngẫu nhiên mà đã vận dụng, phổ biến trong tục ngữ, ca dao, thí dụ: "Thằng Bờm có cái quạt mo/Phú ông xin đổi ba bò, chín trâu", "Ba bể chín châu", "Ba bị chín quai mười hai con mắt"… Ông Phan Khôi thừa nhận: "Tôi nghĩ mãi mà không hiểu". Rồi ông nêu ý kiến: "Hoặc giả câu trẻ con nói đó có cái lý gì sâu kín về số học hay toán học mà mình không biết. Còn như bảo thứ đó trẻ con bạ đâu nói đấy, hơi đâu mà tìm hiểu cho mệt trí, thì tôi không dám" (SĐD, tr.217).Bạn cũng nghĩ thế chăng?Vâng, tôi cũng nghĩ thế. Và xét ra trong ngày xuân ngày tết, chúng ta cùng bàn về vài từ "bí hiểm" đâu phải không có ích khi cùng tìm về tiếng Việt.